Czy edukacja Montessori jest droga?

Zacznijmy od tego, że pojęcie tanio – drogo jest względne. Faktem jest, że większość placówek Montessori jest prywatna, a to zwiększa koszty. Pomoce Montessori są drogie? Niektóre na pewno: wykonane z wysokiej jakości materiałów, w manufakturach rzemieślniczych, małych nakładach – to wpływa na cenę. Jednak wiele zabawek nosi nazwę Montessori, tylko po to, by podnieść ich cenę, ale z metodą Montessori niewiele mają wspólnego. Żeby być Montessori, prowadzić dziecko montessoriańską drogą, nie wystarczy tylko mieć prawdziwe pomoce Montessori. Niestety. I na szczęście.

Jak nie wydając pieniędzy wychowywać dziecko metodą Montessori?

Maria Montessori dała wyraźne wskazówki rodzicom, co powinno być ważne.

1. Wychowujesz dziecko w wolności w granicach. Dziecko uczy się respektować granice innych i dbać o własne. „Danie dziecku wolności nie oznacza pozostawiania go samemu sobie, a już w żadnym wypadku zaniedbywania go. Pomoc, którą dajemy dziecięcej duszy, nie powinna być pasywną obojętnością w obliczu spotykających ją trudności. Powinna być ona czułym i uważnym wspieraniem jej rozwoju”.

2. Robisz wszystko, by było niezależne. Najsłynniejsze zdanie Marii Montessori brzmi: „Nie sposób być wolnym, gdy się nie jest samodzielnym”.

3. Nie wyręczasz. „Czego dziecko nie jest w stanie samo zrobić, musimy mu to dokładnie pokazać. Nie możemy dawać zbytecznej pomocy, ale też nie zaniechamy tej koniecznej”.

4. Szanujesz jego odrębność. Dziecko jest osobnym bytem. Traktujmy dziecko jako autonomiczną, indywidualną istotę z własnymi myślami, uczuciami, potrzebami i pragnieniami. To podejście zakłada, że dziecko ma prawo do wyrażania siebie i swego zdania, a także do podejmowania pewnych decyzji, które są zgodne z jego wiekiem i stopniem dojrzałości. Każde dziecko jest unikalne i ma swoje własne potrzeby i cechy. To, co jest dobre dla jednego dziecka, może nie być dobre dla innego. „Dorosły nigdy nie powinien kształtować dziecka na swój własny sposób, ale powinien zostawić je w spokoju i zawsze pracować z najgłębszego zrozumienia samego dziecka”.

5. Wspierasz je, dając mu swój czas, uwagę i miłość. „Ze wszystkich rzeczy miłość jest najsilniejsza”.

6. Wiesz, w jakim kierunku wspomagać rozwój dziecka obserwując je. Obserwacja dziecka jest fundamentem, na którym nauczyciel buduje i dostrzega potencjał dziecka. „Główną zasadą metody obserwacji jest umożliwienie dzieciom swobodnego wyrażania siebie” mówiła Maria Montessori.

7. Nie karzesz i nie nagradzasz. Montessori promuje samoregulację i samodyscyplinę, dlatego podejście do kształtowania zachowań opiera się na innym zestawie narzędzi. Montessori kategorycznie odrzuca jakąkolwiek formę kar cielesnych lub psychicznych i stawia na naturalne konsekwencje. W Montessori dzieci uczą się działać z własnej woli, ponieważ czerpią satysfakcję z osiągnięć i samoakceptacji, a nie dlatego, że chcą zdobyć nagrodę zewnętrzną. Dzieci uczą się doceniać własne wysiłki i sukcesy.

8. Tworzysz przygotowane otoczenie. Przygotowane otoczenie jest takim, gdy przynosi korzyści dla rozwoju dziecka. To jednak nie tylko pomoce Montessori, karty, książki, to też, lub przede wszystkim przygotowani dorośli. W domu świadomi Montessori rodzice, a w placówkach nauczyciele po rzetelnych szkoleniach, znający metodę od strony praktycznej, znający kryteria przygotowania tego otoczenia w kontekście faz rozwoju dziecka.

9. Nie traktujesz tej metody wybiórczo. Nie można sprowadzić Montessori tylko do pomocy, a pomijać całą filozofię montessoriańską (np. brak kar i nagród, obserwację dziecka, swobodę działania). Pomoce są środkiem, a nie celem do dobrego rozwoju dziecka.

Jeśli te zasady są ci bliskie, jesteś Rodzicem Montessori i nie wydajesz na to ani grosza.

M. Montessori uważała, że każde dziecko może się rozwijać, jeśli zaspokaja się jego naturalną ciekawość świata i chęć do nauki. Jakich do tego użyjemy pomocy, oczywiście jest ważne. Jednak mitem jest, że wszystkie one są drogie. Pomoce z życia codziennego masz w domu: miska do nauki prania, dzbanki, szklanki, spinacze itd. Nauka przyrody to najpierw jej obserwacja z dzieckiem. Pewne pomoce możesz zrobić, musisz tylko znać zasady – jakie, przeczytaj tutaj. Inne lepiej kupić. Dobrze jednak przemyśl zakupy. Jeśli nie jesteś pewna, wybieraj takie pomoce, które rosną wraz z dzieckiem.

Maria Montessori powiedziała: „To nie brak przedmiotów jako takich ma znaczenie, lecz pewnych innych rzeczy, dzięki czemu można odkryć to, kim dzieci są naprawdę. Nie można przewidzieć tego, co się wydarzy, ponieważ to, co niezbędne dla dziecka, to wolność, a nie bogactwo, a wolności tej nie potrafimy zrozumieć, chyba że jej doświadczymy”.